30 Μαΐ 2010

Η ομάδα Δίας ανέμισε για μια στιγμή το μπολερό και μπούκαρε στην κάβα Δίας

Αντιγράφω απ' το "Ραβέλ" του Jean Echenoz:

Ανέκαθεν του άρεσαν τ' αυτόματα και οι μηχανές, του άρεσε να επισκέπτεται εργοστάσια, βιομηχανικά τοπία [...] Τώρα πάντως είναι πολύ συγκεκριμένη η φάμπρικα που αρέσει στον Ραβέλ, μια φάμπρικα που τον εμπνέει και πώς τον εμπνέει; Αυτό που συνθέτει τώρα θυμίζει αλυσιδωτή παραγωγή. Αλυσιδωτή και επαναληπτική η σύνθεση ολοκληρώνεται τον Οκτώβριο, μετά από μόνο ένα μήνα δουλειά, μοναδικό πρόσκομμα της οποίας ήταν ένα μεγαλοπρεπές κρυολόγημα. [...] Ξέρει πολύ καλά τι είναι αυτό που έχει γράψει, ότι δεν υπάρχει αυτό που λέμε φόρμα, δεν υπάρχει θεματική ανάπτυξη ούτε μετατροπίες, μόνο ρυθμός και ενορχήστρωση. Με λίγα λόγια πρόκειται για ένα πράγμα που αυτοκαταστρέφεται, μια παρτιτούρα χωρίς μουσική, μια ορχηστρική φάμπρικα άνευ αντικειμένου, μια αυτοκτονία που όπλο της έιναι απλώς και μόνο η βαθμίαια διεύρυνση του ήχου, μια φράση που αναμασάται, κατι που δεν έχει ελπίδα, κι απ' το οποίο δεν προσδοκά κανείς τίποτα [...] Μια μέρα, αφού εχει ολοκληρώσει τη σύνθεσή του, περνάει με τον αδερφό του έξω απ' τη φάμπρικα του Βεζινέ και "κοίτα", λέει ο Ραβέλ, αυτό είναι το εργοστάσιο του Μπολερό.



Σε περίπτωση που δεν κατάλαβες,
ξεκαθαρίζω ότι απο δω και κάτω δεν αντιγράφω,
αντιθέτως σκέφτομαι (λεμε τώρα...) και γράφω:

Κάτι τέτοια κουλτουριάρικα, του τύπου "ρυθμός->χτύπος της καρδιάς->τύμπανα και νταούλια->μουσική->αστικός θόρυβος->εργοστάσια κτλ." είναι πολύ της μοδός (ειδικά άμα κάτσεις να σκεφτείς πόσοι χίπστερζ θέλουν να μάθουν τουμπερλέκι, μπόγκος ή τζιτζιφιόγκοζ). Θυμάμαι με δέος, πιτσιρικάς, τον Αλ.Καλοφωλιά των Λαστ Ντράιβ σε μια συνέντευξή στον Αργ. Ζήλο στην ΕΡΤ2, να λέει ότι μουσική μπορεί να παράγει κι ένα κομπρεσέρ (αργότερα εμαθα τους Αϊνστερζούντε Νόιμπάουντεν -ή κάπως έτσι). Τότε μου 'χε φανεί πολύ γουάου άποψη. Σήμερα εξακολουθώ να τη θεωρώ γουάου. Γουάου μου φαίνεται κι η ατάκα του Ραλφ, μέλους του κατεξοχήν "βιομηχανικού" συγκροτήματος, των Κράφτβερκ, στον "Ωκεανό του Ηχου" του Ντ. Τουπ: "Οι μηχανές χορεύουν".
Και αυθαίρετα ίσως καταλήγω με την εξής σύνδεση: Ο Ραβέλ γράφει το Μπολερό, σύμφωνα με το "Ραβέλ" του Jean Echenoz, ύστερα από μια περιοδεία του στην Αμερική όπου έρχεται σε επαφή, εκτός απ' τα εργοστασια, και με την τζαζ μουσική. Αρα: Τζαζ -> Ντιτρόιτ -> εργοστάσια αυτοκινήτων -> Ραβελ/Μπολερό -> επανάληψη -> βιομηχανία -> αυτοκινητόδρομοι/ότομπαν -> Κραφτβερκ -> πρωτόλειο τέκνο -> ξανά Ντιτρόιτ.
Αλλά, μην ξεχνιόμαστε, μπορεί και να λέω μαλακίες.
Στην τελική εγώ τον Ραβέλ τον έμαθα μόλις πέρυσι.

ΥΓ. Η -ελαφρώς πετσοκομμένη- φωτό είναι απ' την περσινή εκδήλωση της ΚΟΘ στην πλατεία Αριστοτέλους (βλέπε λινκ παραπάνω) και την τράβηξε αυτός ο μάστορας.

28 Μαΐ 2010

Ρε άι-παντ' όλοι στο διάλο!

Κυκλοφόρησε το Αϊ-Παντ ανά τον κόσμο και, κρίση-ξεκρίση, αι καταναλωταί συνέρρευσαν. Ουρές έξω απ' τα καταστήματα για να το προμηθευτούν τα τεχνοφρικιά της υφηλίου. Ιδού μερικαί φωτογραφίαι απ' το Ρόιτερ.


Αϊ-Στάσου στην ουρά.



Αϊ-Χαζά παιδιά, χαρά γεμάτα.



Αϊ-κλαπ κλαπ
(μπράβο μαλάκα, που λέμε στη γλώσσα μας).
Φονική λεπτομέρεια; Το μαξιλάρι/στρωματάκι κάτω απ' τη μασκάλη.


Αϊ εμ Αϊ-παντ (Αϊ-καλά... ή χΑϊντε-χΑϊντε...)


Ετούτος δεν πήρε Αϊ-Παντ, Αϊ-(μάικρο)Φόουν πήρε!

23 Μαΐ 2010

Μας γάμησε ο Κίπλιγκ με το "Αν" του

Πριν από χρόνια σε ένα ο Θεός να το κάνει αμφιθέατρο ενός επαρχιακού -ο Θεός ακόμη δεν το 'χει κάνει- πανεπιστημίου είχε τεθεί από κάποια (ο άντρας της την έκανε) επίκουρη καθηγήτρια το εξής ερώτημα στους διψασμένους για ιστορική γνώση φοιτητές: Τι θα είχε συμβεί εάν δεν είχε συμβεί το Πολυτεχνείο του '73; Θα έπεφτε η χούντα; Συμφωνα με τις αποκλειστικες και διασταυρωμένες πληροφορίες του ιστολογίου μας, ουδείς βρέθηκε να γιαουρτώσει την επίκουρη καθηγήτρια, ή έστω να της απαγγείλει τα γνωστά στιχάκια "αν δεν υπήρχανε οι κνίτες και η ηρωίνη, αν η γιαγιά μου είχε ρουλεμάν, θα ήτανε πατίνι".
Και για να μην αγριευτούν οι διάφοροι επιστήμονες ιστορικοί που κατά καιρούς περνάνε απ' το ιστολόγιο αυτό, να ξεκαθαρίσω πως προσωπικά, άσχετα με το τι λέει το πτυχίο μου, δεν με θεωρώ ιστορικό (ελπίζω ωστόσο με το πέρας των χρόνων να καταστώ ιστορική προσωπικότης). Η κοινή λογικη πάντως λέει πως οι υποθέσεις δεν έχουν θέση στην ιστορία: τι θα είχε γίνει, ας πούμε, αν οι σοφοί της αρχαιότητος ήτο εβδομήκοντα επτά και ουχί επτά; Φαντάζεστε το πολλαπλάσιο του μεγαλείου της αρχαιοελληνικής σκέψης; Ή τι θα είχε συμβεί αν ο πόλεμος του 1897 δεν ήτο ατυχής αλλά τυχερός; Αν η μαϊμού δάγκωνε τον Βενιζέλο και όχι τον διάδοχο Αλέξανδρο; Αν ο Βενιζέλος δεν έκαμνε εκλογές το 1920 και λυσσασμένος απ' το δάγκωμα της μαϊμούς που δεν εδάγκωσε τον διάδοχον Αλέξανδρον εδάγκωνε με την σειρά του τ' αφεντικά του, δεξιά και αριστερά, εθνικά, πλανητικά, τι θα είχε συμβεί; Τι θα γινότανε αν ο Μεταξάς είχε καταλάβει λαθος την ερώτηση των Ιταλών και αντί για το "Οχι" είχε απαντήσει "Ναι"; Τι θα γινόταν αν δεν το παίζαμε καλά παιδιά και είχαμε μπουκάρει ευθύς μετά την απελευθέρωση στην Αθήνα; Θα ήμασταν σήμερα μήπως Αλβανία; Και, αλήθεια, μήπως όλα αυτά θα είχα αποφευχθεί εάν ο έρμος ο Χίτλερ τα κατάφερνε να γίνει ζωγράφος, μεγάλος και τρανός;
Με τις πορδές δεν βάφονται αβγά, με τις υποθέσεις, κατ' εμέ, δεν μελετάται η ιστορία.
Και τι να τις κάνουμε τις υποθέσεις, ω μεγάλε Πανωκάτε;
Αν ήμουν στις κακές μου, θα σας απαντούσα "να τις κάμετε υπόθετα και να τις βάλετε στον γκώλον σας".
Αλλά είμαι στις καλές μου σήμερα.
Και θα σας πω.
(Αντε μας έπρηξες.)
Με τις υποθέσεις λοιπόν μπορεί κανείς να γράψει μια ωραία, φανταστική ιστορία, (της φαντασίας δηλαδής) και ενδεχομένως ένα ωραίο, μη σου πω και φανταστικό (από άποψης ποιότητας αυτή τη φορά) βιβλίο. Τι θα γινόταν, ας πούμε, αν το Γκόλουμ κόβοντας το δάχτυλο με το δαχτυλίδι του Φρόνο έβγαζε φτερά στον πωπό και πετούσε μακριά απ' την φλεγόμενη κόλαση; Τι θα γινότανε αν ο Κουασιμόδος ήταν ένας άντρακλας άνευ καμπούρας; Αν η Στρουμφίτα ήταν λεσβία και αν ο Ριτζ Φόρεστερ διάλεγε για εκλεκτή της καρδιά του την Ηντεν Κάπγουελ απ' το διπλανό σίριαλ; Τι θα γινόταν -α! αυτό είναι πολύ καλό!- αν έχανε τις εκλογές ο Ρουζβελτ στις ΗΠΑ και δεν βγαίνανε ποτέ στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο οι ΗΠΑ; Φτου, ο Φίλιπ Ροθ το 'χει ήδη κάνει αυτό βιβλίο.
Ανάλογο είναι το κόνσεπτ του "Στην κόψη του χορταριού" του Αρκαΐτς Κάνο, ο οποίος ξεκινά με την εξής υπόθεση το βιβλίο του: Ο Χίτλερ δεν πεθαίνει το 1945. Οι Σύμμαχοι στη Νορμανδία πήραν τα αρχίδια τους. Ολη η Ευρώπη βρισκεται υπό ναζιστική κατοχή. Και ο Χίτλερ οριοθετεί τον επόμενό του στόχο: τις ΗΠΑ. Ο Αδόλφος παίρνει τα καράβια του και τραβάει κατά Αμέρικα μεριά με τον Τσάρλι Τσάπλιν, ο οποίος τόλμησε να τον σατιρίσει στο Μεγάλο Δικτάτορα, αιχμάλωτο στα αμπαρια του πλοίου.
Κι εντάξει. Ωραίο βιβλίο: γρήγορο αλλά και πλούσιο σε συναισθήματα - σκέψεις Με καλύτερη όλων αυτή:

Τίποτε δεν μπορεί να ξεπεράσει τη δύναμη ενός επιδεκτικού σε αλλαγές έργου τέχνης. Δεν υπάρχε έργο ολοκληρωμένο που να ξεπερνάει ένα έργο τέχνης αφημένο στη μέση. Η ελευθερία, μονταρισμένη, συνδεδεμένη και βιδωμένη, μπορεί να μετατραπεί σε κάτι πραγματικά εξοργιστικό.


Κι αυτό είναι εντέλει το μοναδικό πλην μεγάλο ψεγάδι του βιβλίου: η ολοκλήρωσή του. Εχει ένα, κατ' εμέ, τόσο βιαστικό και πρόχειρο και άτσαλο τελείωμα, που εύχεσαι να είχε παραμείνει μισό.



ΥΓ. Καλά, όταν έμαθα ποια είναι αυτή που τραγουδάει το πρώτο μισό του τραγουδιού στ' αγγλικά κουφάθηκα. Οποιος το βρει κερδίζει τρία αντίτυπα (ένα να κρατήσει ο ίδγιος και δγύο για να δώσει και στους οικείους του) της πρώτης και εξαντλημένης (απ' την κουραση) ποιητικής μου συλλογής "Είμαι χίπστερ, μη με φοβάσαι και μην το πεις πουθενά".